Yapıştırıcı nedir?
Yapıştırıcı , tutkal, çimento, mukus veya macun olarak da bilinen, iki ayrı nesnenin bir veya her iki yüzeyine uygulanan, onları birbirine bağlayan ve ayrılmalarına karşı direnç gösteren metal olmayan herhangi bir maddedir.
Yapıştırıcı çeşitleri nelerdir?
Pek çok yapıştırıcı türü vardır. Farklı standartlara göre yapıştırıcıların sınıflandırılması şu şekildedir:
- Islak Yapıştırıcılar
- Kontak Yapıştırıcılar
- Reaktif Yapıştırıcılar
- Tek Bileşenli
- Reaktif Yapıştırıcılar
- İki Bileşenli Reaktif Yapıştırıcılar
- Sıcakta Eriyen Yapıştırıcılar
- Basınca Duyarlı Yapıştırıcılar
Yapıştırıcılar nelerden yapılır?
Yapıştırıcının bileşenleri arasında baz malzeme, kürleme ajanı, çözücü, plastikleştirici, dolgu maddesi, bağlayıcı ajan, çapraz bağlayıcı ajan, hızlandırıcı, sertleştirici ajan, yapışkanlaştırıcı, koyulaştırıcı, seyreltici, antioksidan, polimerizasyon inhibitörü, alev geciktirici, başlatıcı, fotosensitizatör, köpük giderici, koruyucu, stabilizatör, kompleksleştirici ajan ve emülgatör bulunur. Baz malzeme türleri: Baz malzeme, yapıştırıcının ana bileşeni, ana ajanı veya ana polimeridir ve yapıştırma etkisine sahiptir.
- Farklı kimyasal bileşimlere göre, temel malzemenin kaynağı inorganik bir bileşik ve organik bir bileşiktir. Organik bileşikler, polimer sentezi için polimer bazlı malzemelerdir.
Yaygın olarak kullanılan organik bileşikler: termoset sentetik reçineler: fenolik reçine, epoksi reçine, amino reçine, poliüretan reçine, doymamış polyester ve akrilik reçine. - Termoplastik sentetik reçine: kauçuk esaslı malzeme, doğal polimer malzeme, su bazlı lateks, esaslı malzeme.
- Kauçuk bazlı yapıştırıcı.
Yapıştırıcı baz malzemesinin seçim prensibi: yapıştırma uygulamasının amacına, uygulama durumuna ve uygulama performansına göre yapılır. Aynı zamanda, yapıştırıcı baz malzemenin moleküler yapısı, yapışma performansı ile yakından ilişkilidir.
- Polimer malzemelerin polaritesi ile ilişkilidir.
- Polimer malzemelerin kristalleşme performansı
- Polimer malzemelerin moleküler ağırlığı
Kürleme maddesi (sertleştirici), temel haldeki ham maddenin polimerleşmesine, polikondenzasyonuna veya çapraz bağlanmasına neden olan kimyasal bir reaksiyonu başlatarak onu doğrusal veya ağ yapılı bir polimere dönüştürür. Bu madde, yapıştırıcı bağlantıya mekanik mukavemet ve stabilite kazandırarak dayanıklılığını ve etkinliğini sağlar.
Kürleme maddesi seçimi:
- Sıvı, zehirsiz, renksiz ve kokusuz bir madde olması en iyisidir.
- Yapıştırıcı madde ve kürlenmiş nesne, yapışkan tabakanın kohezyonunu azaltmak için daha az ısı açığa çıkararak, sorunsuz bir şekilde reaksiyona girmelidir.
- Isı direnci için, molekülünde daha fazla reaktif grup bulunan bir kürleme maddesi seçin.
- Dayanıklılık için, daha uzun moleküler zincire sahip bir kürleme maddesi seçin.
Yapıştırıcı çözücü: Belirli katı veya sıvıların moleküller arası kuvvetini azaltabilen ve çözünmüş maddeleri homojen bir molekül veya iyon sistemine dağıtabilen sıvıyı ifade eder. Yaygın olarak kullanılan çözücüler, düşük viskoziteli sıvı maddelerdir.
Organik çözücüler başlıca alifatik hidrokarbonlar, aromatik hidrokarbonlar, halojenli hidrokarbonlar, esterler, alkoller, ketonlar, asitler, eterler, terpen olefinler, amidler ve sudan oluşur. Bununla birlikte, çoğu organik çözücünün belirli bir toksisite, yanıcılık, patlayıcılık, çevre kirliliği, gizli güvenlik tehlikeleri ve insan vücuduna zarar verme riski vardır.
Çözücünün rolü:
- Polimerizasyon reaksiyonunun ortamı: reaksiyon yavaş gerçekleşir ve sıcaklık kolayca kontrol edilebilir.
- Temel malzemenin çözülmesi: çözücü bazlı yapıştırıcıların hazırlanması.
- İnceltici: Yapıştırıcıyı, ıslatma ve kaplama kolaylığı için uygun bir kıvama getirmek üzere inceltmek.
- Yapıştırıcının buharlaşma hızını ayarlayın.
- Jel oluşumunu önler ve depolama stabilitesini artırır.
- Yapıştırma işleminden önce yüzey temizleme maddesi.
- Doğrudan yapıştırma, bazı plastikler.
- Maliyetleri azaltın ve verimliliği artırın.
Yapıştırıcı çözücü seçimi:
- Polarite: Baz maddeyle aynı veya benzer polariteye sahip bir çözücü seçin (benzer uyumluluk ilkesi).
- Çözünürlük parametresi (polarite ile ilgili): Çözücünün çözünürlük parametresi, polimer matrisinin çözünürlük parametresine benzerdir.
- Çözücü uçuculuğu: Uygun uçuculuğa sahip bir çözücü veya hızlı ve yavaş uçucu maddelerin karışımından oluşan bir çözücü seçin.
- Çözücü çok hızlı buharlaşıyor: yapıştırıcının yüzeyinde kolayca bir film tabakası oluşuyor ve filmin altındaki çözücü kolay buharlaşmıyor;
- Çözücünün buharlaşması çok yavaş: yüzey kuruma süresi uzun sürüyor, bu da iş verimliliğini etkiliyor.
4. Çözücü seçimi yapılırken fiyat, toksisite ve kaynak dikkate alınmalıdır.
Yumuşatıcı maddenin rolü : SBS için maliyet etkin olmayan bir bileşendir. Görevi sertliği, akışkanlığı ayarlamak ve maliyetleri düşürmektir. Yağ katkılı SBS, bileşim ve işlemeyi kolaylaştırabilir.
En yaygın kullanılanı naftenik yağdır. Aromatik yağlar koyu renklidir, zehirlidir ve kullanılamaz. Parafin yağı ise fiziksel özellikleri iyileştiremez ve ayrıca atılım sorununa neden olabilir. Yerli Karamay KN serisi çevre dostu naftenik yağlar (KN4010 vb.) yüksek kalitededir.
Yumuşatıcı çeşitleri: Hidrokarbon bileşimine göre üç tipe ayrılabilir: parafin bazlı, sikloalkil ve aromatik.
Yumuşatıcının özellikleri:
- Parafin bazlı kauçuk yağı: iyi oksidasyon direnci ve ışık stabilitesine sahip, ancak emülsifikasyon, uyumluluk ve düşük sıcaklık özellikleri nispeten zayıf.
- Naftenik kauçuk yağı: hem parafin hem de aromatik bazların avantajlarını bir araya getirir, orta derecede emülsifikasyon ve uyumluluk sağlar, çevre dostudur, toksik değildir ve geniş bir uygulama alanına sahiptir.
- Aromatik kauçuk yağı: İyi uyumluluk, yüksek dolum hacmi, düşük fiyat ve elde edilen kauçuk ürünün yüksek mukavemeti avantajlarına sahiptir. Ancak rengi koyu, zehirli ve çevreyi kirleticidir.
Plastikleştirici tanımı: Polimer bileşiklerinin cam geçiş sıcaklığını ve erime sıcaklığını düşüren, yapıştırıcı tabakanın kırılganlığını artıran ve erime akışkanlığını iyileştiren bir maddedir.
Plastikleştiricinin rolü:
- Polimer bileşiklerinin aktif gruplarını dağıtarak moleküller arası kuvveti zayıflatır ve böylece moleküller arasındaki etkileşimi azaltır.
- Polimer bileşiğinin ısıya, uzamaya ve soğuğa dayanıklılığını artırırken, yapışma kuvvetini, elastik modülünü ve ısıya dayanıklılığını azaltır.
Plastikleştirici seçimi:
- Polarite: Polarite, plastikleştirici ile ana malzemenin uyumluluğunu etkiler ve prensip çözücü ile aynıdır.
- Kalıcılık: Yapıştırıcının fiziksel ve mekanik özellikleri, sızma, göç ve buharlaşma kaybından etkilenir. Yüksek kaynama noktalı veya yüksek molekül ağırlıklı plastikleştiriciler tercih edin.
- Moleküler ağırlık ve durum: Moleküler ağırlık ne kadar yüksekse, bağ kuvveti o kadar iyidir.
Yaygın olarak kullanılan plastikleştiriciler: ftalatlar, fosfatlar, adipatlar ve sebakatlar vb.
Dolgu maddesinin tanımı: Yapıştırıcıdaki matrisle kimyasal olarak reaksiyona girmeyen, ancak özelliklerini değiştirebilen ve maliyetleri düşürebilen katı bir malzeme.
Yaygın olarak kullanılan dolgu maddeleri organik dolgu maddeleri ve inorganik dolgu maddeleri olarak ikiye ayrılır: organik dolgu maddeleri reçinenin kırılganlığını artırır, yüksek nem emme özelliğine ve düşük ısı direncine sahiptir;
İnorganik dolgu maddeleri, yapıştırıcının bağıl yoğunluğunu ve kırılganlığını artırır, ancak ısı direnci, ortam özellikleri, büzülme oranı vb. iyileştirilir.
Dolgu malzemesi seçimi:
- İnaktiftir ve yapıştırıcının diğer bileşenleriyle reaksiyona girmez.
- Temel malzemenin iyi dağılabilirlik ve iyi ıslanabilirlik özelliklerine sahip olması.
- Nem, zararlı maddeler, yağ içermez ve higroskopik değildir.
- Tekdüze parçacıklar, zehirsiz.
- Geniş kaynak yelpazesi, kolay işleme ve düşük fiyat.
- Dolgu malzemesinin yoğunluğu ile taban malzemenin yoğunluğu arasında çok fazla fark olmamalıdır.
- Uygun doz.
Yaygın olarak kullanılan dolgu maddeleri: silika, kalsiyum karbonat, magnezyum karbonat, alüminyum tozu, fenolik reçine vb.
Bağlayıcı madde: Hem polar hem de polar olmayan maddelerle aynı anda belirli bir bağlanma kuvveti oluşturabilen ve molekülünde hem polar hem de polar olmayan kısımlar bulunan maddelerle karakterize edilen bir bileşik.
Yaygın olarak kullanılan bağlayıcı maddeler arasında organik krom bağlayıcı maddeler, organik silikon bağlayıcı maddeler ve titanat bağlayıcı maddeler bulunur. Silan bağlayıcı maddeler ise genellikle yapıştırıcılarda kullanılır.
Bağlayıcı maddenin rolü:
- Ana reçinenin moleküller arası kuvvetini artırır ve yapıştırıcının kohezyon gücünü iyileştirir.
- Reçine ile yapıştırılacak malzeme arasındaki bağı güçlendirir ve köprüleme işlevinde belirli bir rol oynar. Farklı bağlayıcı maddelerin farklı reaktif grupları vardır ve farklı reaktif grupların yapışma performansı üzerinde farklı etkileri vardır.
Başlatıcı: Belirli koşullar altında serbest radikaller üretmek üzere ayrışabilen bir madde. Genellikle, doymamış bağlar içeren bileşiklere başlatıcı eklenir. Yaygın olarak kullanılan başlatıcılar arasında dibenzoil peroksit, siklohekzanon peroksit, izopropil peroksit, benzen, azobisisobütil siyanür vb. bulunur.
Promoter (katalizör): Başlatıcının bozunma sıcaklığını düşürebilen veya kürleme maddesi ile reçine kauçuğu arasındaki reaksiyonu hızlandırabilen bir madde.
Yaşlanmayı geciktirici madde: Polimer bileşiklerinin yaşlanmasını geciktirebilen bir madde. Yüksek sıcaklıklarda ve güneş ışığına maruz kalan yapıştırıcılar kolayca yaşlanıp bozulur, bu nedenle yapıştırıcı hazırlanırken yaşlanmayı geciktirici madde eklenir.
Kıvam arttırıcı: Düşük viskoziteli bir yapıştırıcı, viskozitesini artıran madde.
Polimerizasyon inhibitörleri ve stabilizatörleri: Depolama sırasında doymamış bağlar (hidrokinon) içeren polimerlerin ve monomerlerin kendi kendine çapraz bağlanmasını önleyen veya geciktiren maddeler.
Yapıştırıcılar nasıl kullanılır?
Pek çok yapıştırıcı ve yapıştırıcı türü olduğundan , kullanılan yapıştırma yöntemleri de aynı değildir.
Özetle:
- Yapıştırıcının hazırlanması
- Yapıştırılacak malzemenin yüzey işlemi
- Yapıştırma
- Çözücü ve diğer düşük molekül ağırlıklı maddelerin jeli buharlaştırması için jeli havada bırakın.
- Örtüşme basınçlandırması
- Ürünün yüzeyinde kalan yapıştırıcıyı temizleyin.
Yapıştırıcı kullanırken dikkat edilmesi gerekenler:
- Her Ticaretçi İçin Mükemmellik AB yapıştırıcılarıOranları ayarlarken lütfen talimatlardaki gerekliliklere göre oranlayın. Hopson AB yapıştırıcısı 1:1 oranındadır. Doğrudan kullanın.
- AB yapıştırıcıları için, kullanmadan önce iyice karıştırın. Ölü köşeler bırakmayın, aksi takdirde katılaşmaz.
- Yapıştırılacak yüzey nemden arındırılmış olmalıdır (sualtı kürleme özellikli yapıştırıcılar hariç).
- Yüksek yapışma mukavemeti elde etmek için, yapıştırılacak yüzey mümkün olduğunca parlatılmalıdır.
- Yüksek mukavemet ve hızlı kürleşme istiyorsanız, duruma göre ısıtabilirsiniz; yapıştırıcı uygularken çok kalın olmamalıdır, genellikle 0.5 mm daha iyidir, kalınlık arttıkça yapışma etkisi azalır.
- Nesneleri birbirine yapıştırırken, baskı uygulamak veya kelepçelerle sabitlemek en iyisidir.
- Daha yüksek dayanıklılık elde etmek için, uygulama sonrasında yapıştırıcının 24 saat boyunca kurumasına izin vermek en iyisidir.
